Düzensiz Geçmiş Zaman Ortaçları (Passato Prossimo)

Düzensiz Geçmiş Zaman Ortaklarında Ustalaşmak

İtalyancada passato prossimo (geçmiş zaman) yapısında fiillerin çoğu düzenli bir kuralı takip eder. Ancak en yaygın fiillerin birçoğu, ezberlemeniz gereken düzensiz geçmiş zaman ortaçlarına (participio passato) sahiptir!

Türkçede geçmiş zaman (-di'li geçmiş veya -miş'li geçmiş) ekleri genellikle düzenli bir biçimde köke eklenirken, İtalyancada tıpkı İngilizcedeki (go-gone gibi) düzensiz fiillerde olduğu gibi bu biçimleri ezberlemek gerekir.

Hatırlanması Gereken Temel Kurallar

  • Düzensiz ortaçların çoğu -to, -so ile biter veya ünlü değişimi yaşar (örn. fare fiili fatto olur).
  • Düzenli fiillerde olduğu gibi, her zaman doğru yardımcı fiille eşleşirler: essere veya avere.
  • Essere yardımcı fiilini kullanırken, geçmiş ortağın öznenin cinsiyetine ve sayısına göre uyum sağlaması gerektiğini unutmayın! (Türkçede cinsiyet uyumu olmadığı için bu kurala özellikle dikkat etmelisiniz).

Yaygın Örnekler

Mastar Geçmiş Ortak İngilizce/Türkçe
fare fatto yapmak
dire detto söylemek / demek
vedere visto görmek
leggere letto okumak

Yapılan Yaygın Hatalar

Türk öğrencilerin en sık yaptığı hata, düzenli kuralları düzensiz fiillere uygulamaktır; örneğin ho facciato demeyin! fare fiilinin düzensiz hali sadece fatto şeklindedir. Ayrıca yardımcı fiil seçimini (avere mi yoksa essere mi?) her zaman iki kez kontrol edin.

Kelimeler

fatto
yapılmış / edilmiş
Ho fatto la spesa oggi.Bugün pazar alışverişini yaptım.
detto
söylenmiş / denmiş
Cosa hai detto?Ne söyledin?
visto
görülmüş
Hai visto quel film?O filmi gördün mü?
letto
okunmuş
Ho letto un libro bellissimo.Çok güzel bir kitap okudum.
scritto
yazılmış
Chi ha scritto questa lettera?Bu mektubu kim yazdı?
chiuso
kapatılmış
Ho chiuso la finestra.Pencereyi kapattım.
aperto
açılmış
Hai aperto la porta?Kapıyı açtın mı?
preso
alınmış
Ho preso un caffè.Bir kahve içtim (aldım).
venuto
gelmiş
Maria è venuta ieri.Maria dün geldi.
perso
kaybedilmiş / yitirilmiş
Ho perso le chiavi.Anahtarları kaybettim.

Dersler yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Kalıplar

Hai mai ___ ___?

Hiç [...] yaptın/gördün mü? (Deneyim sormak için kullanılır)

Hai mai visto questo film?Bu filmi hiç gördün mü?

Ho già ___ ___.

Zaten [...] yaptım. (Bir eylemin çoktan tamamlandığını belirtmek için kullanılır)

Ho già letto il libro.Kitabı zaten okudum.